Archiefassistenten krijgen hun diploma!

Vandaag, donderdag 23 juni mogen wij bij de Archiefschool onze diploma's voor Archiefassistent in ontvangst nemen!

Hiervoor hebben we ieder vijf modules moeten afronden: ‘Thuis in het archief’, ‘Geschiedenis’, ‘Documentanalyse’, ‘Beschikbaar stellen’ en ‘Materiële Zorg’ (Machteld) en ’Archiefbewerking’ (Susanne).Voor onze functie als archiefassistent is dit een goede basis en aanvulling geweest. Ook al was het soms wat veel om naast het werk nog het nodige huiswerk te maken en de theorie te leren, we missen het best wel een beetje dat we niet meer naar de Archiefschool gaan!

Vooral het contact met collega’s van andere archiefinstellingen en het bespreken van nieuwe ontwikkelingen op archiefgebied, die veelal in de lessen besproken werden.
Maar goed, we hebben het afgerond en leren nog steeds ontzettend veel tijdens de studiezaaldienst zelf en van onze archivarissen.

Door: Susanne Koole en Machteld Steketee, archiefassistenten

Machteld en Susanne, namens al jullie collega's VAN HARTE GEFELICITEERD!

Rock en Roll in het Zeeuws Archief

Wordt het Zeeuws Archief de nieuwe rocktempel van Zeeland of het nieuwe Paradiso?

Dit is allemaal zeer onwaarschijnlijk, maar er kwam een mail binnen op onze info mailbox met de vraag of we misschien een instelling wisten met een bibliotheek met een houten trap met een 17e eeuwse uitstraling om opnames te maken voor een video clip en een fotoreportage voor de band El Combo. Laten we die nu net zelf in ons Van de Perrehuis hebben!

Dus ben ik in mijn enthousiasme in overleg gegaan of het mogelijk was om onze bibliotheek beschikbaar te stellen voor dit doel. Dit was na overleg tussen alle partijen gelukkig mogelijk. Zaterdag 28 mei was het dan zover, de voltallige band stond om 17.00 uur op de stoep bij het Zeeuws archief met fotograaf en filmmaker. Onder begeleiding van mij en mijn lieftallige assistente Shannon (voor insiders mijn dochter) vonden de opnamen plaats in onze bibliotheek.

De bandleden waren zeer te spreken over deze exclusieve locatie waar ze mochten filmen voor de nieuwe clip. De bedoeling is dat deze medio september uitkomt en zal worden uitgezonden mede door omroep Zeeland. De opnames voor deze clip zijn o.a. ook gemaakt in café de Mug en in een park hier in Middelburg. De foto’s die alhier zijn geschoten worden gebruikt voor de cover van hun nieuwe LP. Jawel je leest het goed, er wordt weer geperst op vinyl, terug naar het verleden voor een warmer geluid. En met het geluid zat het ook wel goed hier in het van de Perrehuis, wat een akoestiek! Een beetje jammend op de tunes van de Golden Earing met Midnight Rambler zat de goede sfeer er al snel in. Tijdens de fotoshoot kwamen de grote namen van Hemingway en die van Charles Dickens nog ter sprake.
Al met al was dit een bijzondere happening in een bijzondere sfeer die zeker tot uitdrukking zal komen op beeld en geluid.

Het lied gaat over een man in de zeventiende eeuw die een schrijver zoekt om zijn verhaal op papier te krijgen. Een deel van de tekst van het lied:

Ik ben zo tomeloos jaloers op de schrijvers die zich zonder te bedenken storten op het maagdelijk papier
Fanaten en piraten van het menselijk denkvermogen, met karakterschetsen in een gloedvol betoog
En als bezeten, kalm, onthutsend zeker, met een hand die lijkt geleid vanuit de hemel of de hel
Een boek te schrijven in een nacht, in alle pracht en weer doorkrast, opnieuw geopend met zijden kracht

De elastieke grenzen van het menselijk denkvermogen dienen steeds opnieuw verkend en opgerekt te worden
Zodat de geest zich kan bevrijden van het instinctmatig lijden dat ons bindt aan oude wetten van weleer
En dan de boeken die geschreven zijn, verketterd en verbrand en weer gebruikt voor snode doelen
Want wat geweest is komt weer terug, niets geleerd om de ketenen van woorden te doorbreken

Talent, Talent….
En de kunst om uit te voeren wat er rondspookt in je hoofd.

Een vroegere uitvoering van dit nummer is te vinden op YouTube.

Het is en was weer een nieuwe uitdaging om aan mee te werken en heb het als zeer plezierig ervaren. Met dank aan mijn lieftallige assistente en de leden van El Combo!

Door: Pieter Brouwer, medewerker Facilitaire en Administratieve Ondersteuning

PS. Zelf de Van de Perrebibliotheek bekijken? Kom zaterdag 4 juni naar het Hofplein in Middelburg en ga mee met één van de rondleidingen! Meer info.

Geboorteakte van een beroemde Zeeuw

Op 25 mei 1865, om 7 uur 's avonds, werd in het gezin van predikant Catharinus Forandinus Zeeman en zijn vrouw Wilhelmina Worst een zoon geboren. Hij krijgt de volgende dag de naam Pieter toebedeeld bij de aangifte van zijn geboorte in het gemeentehuis van Zonnemaire. Het is niet het eerste kind in het gezin, maar helaas zijn beide eerdere kinderen tijdens of kort na de geboorte overleden. Van twee jongere broertjes zal er ook maar één volwassen worden.

Pieter geeft al jong blijk van een grote belangstelling voor natuurkunde. Als hij 18 jaar oud is, in 1883, is het noorderlicht te zien in Zeeland. Pieter doet waarnemingen, schrijft deze nauwkeurig op en stuurt ze naar het tijdschrift Nature, waarin het artikel wordt gepubliceerd. Geen wonder dat Pieter natuurkunde wil gaan studeren. Nadat hij de HBS in Zierikzee heeft afgerond verlaat hij dan ook de provincie om eerst in Delft en later in Leiden verder te studeren.

Het bekendst werd Pieter Zeeman van de Nobelprijs, die hij in 1902 samen met zijn leermeester Lorentz ontving voor de ontdekking van het Zeemaneffect: het verschijnsel dat spectraallijnen van een atoom dat vanuit een aangeslagen toestand licht uitzendt zich opsplitsen bij de aanwezigheid van een sterk magnetisch veld. Dit is het bewijs voor het bestaan van elektronen. Pieter zou steeds bezig blijven met onderzoek naar optische verschijnselen en licht.

Pieter keert nooit terug naar Zeeland, hij overlijdt in Amsterdam op 9 oktober 1943. Zijn persoonlijk archief wordt bewaard in het Noord-Hollands Archief in Haarlem. In Zeeland wordt hij nog wel geëerd: in Zierikzee is de scholengemeenschap naar deze bijzondere Zeeuw genoemd. En natuurlijk is er een Pieter Zeemanstraat in Zonnemaire.

Van welke beroemde of interessante Zeeuw, geboren tussen 1796 en 1911 of overleden tussen 1811 en 1961 zou u hier de akte willen zien? Laat het ons weten!

Door: Lineke van den Bout, projectleider scannen burgerlijke stand

Geboorteakte van een beroemde Zeeuwse

Op 20 mei 1911, exact 100 jaar geleden, werd Annie M.G. Schmidt geboren. Om half tien om precies te zijn, in de pastorie van Kapelle. Dat staat namelijk in haar geboorteakte, die hierboven te zien is. Ze werd aangegeven door haar vader, predikant Johannes Daniël Schmidt, die twee getuigen meegenomen had. Of hij de getuigen speciaal had gevraagd of dat hij ze toevallig voor het gemeentehuis is tegengekomen zullen we nooit weten.

Deze geboorteakte wordt eigenlijk pas op 1 januari 2012 openbaar. Hij is namelijk ingeschreven in een register met alle geboorteaktes van het jaar 1911 in Kapelle (Zuid-Beveland) en de laatste akte is van eind december. Geboorteaktes worden pas na 100 jaar openbaar, als de meeste personen inmiddels zijn overleden. Huwelijkaktes worden na 75 jaar openbaar en overlijdensaktes na 50 jaar. Wie zichzelf terug wil vinden in onze bestanden moet dus heel oud worden!

De burgerlijke stand bestaat dit jaar 200 jaar in heel Nederland. In sommige delen van Zeeland en Limburg zelfs al wat langer... Dat vieren we dit jaar met allerlei activiteiten. Lees er meer over op onze website. Op dit blog zullen dit jaar vaker aktes van beroemde Zeeuwen voorbij komen. Heb je suggesties? Meldt ze hieronder!

Intussen zijn we bij het Zeeuws Archief druk bezig met het scannen van alle openbare aktes van de burgerlijke stand. Als het project klaar is, en dat duurt nog wel even, zullen de scans worden opgenomen in de databases van www.zeeuwengezocht.nl. Ze zullen dan ook van betere kwaliteit zijn dan het plaatje hierboven.

door: Lineke van den Bout, projectleider scannen burgerlijke stand

#AskArchivists Day op Twitter 9 juni 2011

Archivarissen op Twitter

Steeds meer archivarissen zijn actief op sociale media netwerken. Een van deze netwerken is Twitter. Op Twitter kunnen mensen via korte berichten van maximaal 140 karakters aan de wereld vertellen wat ze doen of wat ze denken en wat ze belangrijk vinden om te weten of om te delen.
Ook archivarissen hebben Twitter ontdekt. Veel archivarissen wisselen via Twitter nieuws uit over archieven en houden contact met hun collega's en hun volgers.

Twitter evenement #AskArchivists

Om meer aandacht voor archieven op Twitter te genereren wordt op 9 juni 2011 een wereldwijd evenement op Twitter georganiseerd: #AskArchivists Dag. De organisatie van deze speciale dag is in handen van Charlotte Jensen van het Nationaal Museum in Kopenhagen (Denemarken) en Anneke van Waarden-Koets van het Zeeuwse Archief in Middelburg. Het Twitterevenement is een internationaal gebeuren, dus elk archief in de wereld en alle archivarissen die dat leuk vinden kunnen deelnemen. De naam van de Twitteractie is: Ask Archivists. De hashtag (trefwoord met een # ervoor) voor de Twitteractie is: #AskArchivists.

Het idee voor #AskArchivists is geboren naar aanleiding van het Twitterevenement #askacurator, dat werd gehouden in september 2010. Ask a Curator Dag was een groot succes! De organisatoren van Ask Archivists hopen dat #AskArchivists Dag ook een succesvolle happening op Twitter zal worden!

#AskArchivists Dag op Twitter

Het belangrijkste doel van #AskArchivists Dag op Twitter is om meer aandacht op archieven en hun collecties te vestigen en mensen in de gelegenheid te stellen meer te weten te komen over archivarissen en hun beroep. Via Twitter informeren archivarissen hun volgers over evenementen, nieuwe collecties, publicaties en andere wetenswaardigheden. Ze onderhouden ook contact met hun collega's zaken die in hun vak spelen. Op 9 juni 2011 kunnen mensen op Twitter vragen stellen, tips geven en interessante tweets over archieven retweeten (doorsturen aan volgers).

Informatie over #AskArchivists Dag op Twitter

U kunt op de hoogte blijven van #AskArchivists Dag door deze sociale media te volgen: Twitter account @AskArchivists, het weblog Ask Archivists, de Twubspagina #AskArchivists en de Twapperkeeper #AskArchivists. U kunt ook gebruik maken van de QR-code om #AskArchivists Dag op Twitter onder de aandacht van anderen te brengen.

Zeeuws Archief op #AskArchivists Dag

Uiteraard is het Zeeuws Archief van de partij op #AskArchivists Dag! Lineke, Poulus en Anneke twitteren namens het Zeeuws Archief en zullen uw vragen die dag zo goed mogelijk beantwoorden. Uiteraard kunt u elke dag vragen stellen via de Twitteraccount van het Zeeuws Archief: @zeeuwsarchief1 en u krijgt dan ook zo snel mogelijk antwoord. Als u wilt laten zien dat u aan #AskArchivists Dag meedoet, sluit u uw tweet af met de hashtag #AskArchivists.

Meedoen op #AskArchivists Dag

Wilt u ook meedoen op 9 juni? Dat kan! Maak een Twitteraccount aan en volg @AskArchivists. U kunt via het weblog Ask Archivists zien welke archieven en archivarissen allemaal meedoen op #AskArchivists Dag. U kunt op 9 juni bijvoorbeeld vragen stellen over de collecties, over geschiedenis, over het werk van archivarissen, over de gebouwen waarin archieven zijn gehuisvest, over archiefcursussen, over stamboomonderzoek (genealogie), over oude prenten, kaarten en foto's, over de opleiding voor archivaris, over de website of het weblog van het archief, over de historie van de buurt of de regio waarin u woont, over werken in een archief, over rondleidingen, over het educatief aanbod, over oud schrift (paleografie), noem maar op. En dat allemaal in maximaal 140 tekens. En in evenzoveel tekens krijgt u antwoord. Hier kunt u inspiratie opdoen om vragen te bedenken.

Ask away on #AskArchivists Day!

We hopen u via Twitter te ontmoeten op #AskArchivists Dag en we zijn heel benieuwd naar uw vragen!

Door: Anneke van Waarden-Koets, Zeeuws Archief, Educatie & Exposities

Het waarom van de openingstijden

Sinds februari dit jaar zijn de openingstijden van de studiezaal gewijzigd, de studiezaal is nu open van dinsdag tot en met vrijdag van 10.00 tot 17.00 uur. De zaterdagopenstelling is hetzelfde gebleven, van 9.00 tot 17.00 uur. Waarom eigenlijk?

In het uurtje voordat de studiezaal opengaat hebben wij, als archiefassistenten, de mogelijkheid om heel veel andere werkzaamheden te doen. Wij kunnen dan reserveringen klaarleggen die studiezaalbezoekers per mail hebben gedaan, de externe uitleningen voor de ambtenaren van Veere en Middelburg klaarzetten, archiefstukken opruimen (bijvoorbeeld voor het project digitalisering Burgerlijke Stand), de binnengekomen e-mail met een informatievraag nummeren, kopiëren voor de bestellingen via Zeeuwen Gezocht, reproductiebestellingen afhandelen en de ‘zoekvragen’ oplossen, die eventueel zijn blijven liggen. Allemaal dingen waar je tijdens je studiezaaldienst niet aan toegekomen bent.

Het geeft ons in ieder geval meer ‘lucht’ om de bezoekers van de studiezaal én de digitale bezoekers beter van dienst te kunnen zijn.

Door: Susanne Koole en Machteld Steketee

Reden voor een feestje

Wat u hier op de foto ziet is geen archief. Het is een opstelling die we hebben gemaakt om u een indruk te geven hoe het archief van de burgerlijke stand in het depot van het Zeeuws Archief staat. De burgerlijke stand bestaat namelijk (ruim) 200 jaar in Nederland en dat is een goede reden voor een feestje.

Stamboomonderzoekers met Zeeuws-Vlamingen in hun familie weten het allang: de burgerlijke stand werd daar al eerder ingevoerd, namelijk in de loop van 1796. Toen werd dat deel van Zeeland bij Frankrijk ingelijfd, waar de burgerlijke stand toen al enkele jaren bestond. In 1808 wordt de stad Vlissingen ook aan het keizerrijk toegevoegd en onmiddellijk wordt ook hier de burgerlijke stand ingevoerd, de eerste aktes zijn van 8 april. In 1811 krijgt heel Nederland met deze administratie te maken.

Na de Franse revolutie werd onder andere het principe van scheiding tussen kerk en staat ingevoerd. Voor die tijd werden geboortes (dopen), huwelijken en overlijdens (begrafenissen) vrijwel uitsluitend door de kerken vastgelegd. De Fransen vonden dat de overheid dat moest doen. In Engeland bijvoorbeeld, dat nooit veroverd is door de Fransen, bestaat er geen burgerlijke stand zoals wij die kennen. De Fransen van na de revolutie hadden blijkbaar wel behoefte aan meer administratie: ook het kadaster is een Frans idee uit die tijd.

Bij de burgerlijke stand pakten de Fransen het grondig en met een vooruitziende blik aan: alle registers werden dubbel opgemaakt en één register werd naar de rechtbank gebracht. De ander bleef bij de gemeente. Dit heeft ervoor gezorgd dat we, ondanks branden, bombardementen en overstromingen nog steeds een complete serie van heel Zeeland bezitten. Dat kun je van andere administraties niet zeggen helaas!
UPDATE: zoals ik natuurlijk had moeten weten is er wel íets verloren gegaan: van Vlissingen ontbreken de registers van 1809, als gevolg van het bombardement van de Engelsen op de stad.

Wat de Fransen niet konden vermoeden is dat mensen honderden jaren later dankbaar gebruik zouden maken van deze administraties voor een heel ander doel: genealogie of stamboomonderzoek. De burgerlijke stand is daarvoor onmisbaar: iedereen die in Zeeland is geboren, getrouwd of overleden komt er immers in voor.

In 2011 besteden we dan ook de nodige aandacht aan het jubileum van deze administratie. Er komt onder andere een dubbeltentoonstelling in het Zeeuws Archief en Museum de Vierschaar in Veere, in november komt er een symposium en we hopen u dit jaar ook de eerste scans van aktes via www.zeeuwengezocht.nl te kunnen aanbieden. Hou voor dit laatste project ons andere weblog in de gaten!

Door: Lineke van den Bout, webcoördinator