Tsjechov in tuin Zeeuws Archief

De stadstuin van het Zeeuws Archief, achter het monumentale 18de-eeuwse Van de Perrehuis, vormde tijdens het Zeeland Nazomerfestival 2012 het decor voor drie korte komedies van Anton Tsjechov. Onder de titel Kracht, Nacht & Macht was het overkoepelende thema het recht op geluk.

Uitverkocht
Er was veel belangstelling voor deze voorstelling van 't Woud Ensemble; hij was alle drie de keren uitverkocht. Het publiek verzamelde zich op het abdijplein. Onder begeleiding van een gids wandelden de gasten via de Balanspoort naar de Bogardstraat. Het tuinhek (een kunstwerk van Nico van den Boezem) was voor deze bijzondere gelegenheid geopend. Iedereen kreeg een houten stoel en werd naar het grasveld gedirigeerd.

De kracht van hypnose
Op het bordes van de tuinkamer van het Van de Perrehuis vond de eerste voorstelling plaats. Een vrouw kreeg het op slinkse wijze voor elkaar om met één van haar drie hartstochtelijke aanbidders te trouwen en de andere twee als getuige te laten optreden.

De nacht voor de rechtszitting
Voor de tweede eenakter verplaatsten het toneelgezelschap en het publiek zich naar een andere kant van het grasveld, voor de Lussanetvleugel. Deze komedie verhaalde van een oplichter die de echtgenote van een rechter verleidde. De volgende dag moest hij terecht staan en wie was de rechter? ... Precies!

Het jubileum
De laatste voorstelling vond plaats op het terras. De glazen wand van het archiefcafé deed dienst als decor van een bankgebouw. Een patserige bankdirecteur, een hardwerkende medewerker, een aandachtvragende bankiersechtgenote, de vrouw van een arbeider en de voorzitster van de aandeelhoudersvergadering zorgden voor hilarische taferelen rondom een jubileum dat gevierd moest worden.

't Woud Ensemble
De eerste twee eenakters waren nog nooit eerder door Nederlandse acteurs gespeeld. De acteurs van 't Woud Ensemble waren goed op dreef en de komische verwikkelingen en de sprekende lichaamstaal zorgden regelmatig voor lachsalvo's onder het publiek. De entourage en de kleding waren eenvoudig, soms ook eigentijds, maar doeltreffend. Het geheel maakte dat het weinig moeite kostte om in de drie verhalen mee te gaan.

Zeeuws Archief als toneeldecor
Het is de tweede keer dat het Zeeuws Archief decor is voor een voorstelling in het kader van het Zeeland Nazomerfestival. In 2009 vond op de zolder van het Van de Perrehuis de ontroerende voorstelling Brieven naar zee plaats, gebaseerd op de brieven van de Texelse schippersvrouw Aagje Luijtsen aan haar man Harmanus Kikkert, die als stuurman voer op schepen van de Verenigde Oostindische Compagnie.

Door: Anneke van Waarden-Koets, coördinator educatie & exposities

Vrijwilligers voor archiefeducatie

Educatievrijwilligers

Ze zijn er klaar voor! Bert Alderliesten, Jan Groen en Henk Kole verzorgen vanaf oktober 2012 de rondleidingen van leerlingen uit de groepen 7 en 8 van het primair onderwijs in het kader van het cultuurmenu voor de Middelburgse scholen.

Na een intensieve introductieperiode waarin ze werden overstelpt met informatie, zoekopdrachten deden, rondleidingen kregen door de studiezaal, de depots en de afdeling restauratie & behouden, hebben de educatievrijwilligers verschillende keren geoefend met het verzorgen van rondleidingen door de studiezaal en de depots van het Zeeuws Archief.

De doelgroep is de heren niet onbekend: ze zijn alle drie oud-leerkrachten uit het basisonderwijs, die daar hun sporen ruimschoots hebben verdiend. Ze weten precies hoe je boeiend over geschiedenis en archieven kunt vertellen!

Cultuurmenu

Het cultuurmenu voor het Middelburgse onderwijs wordt aangeboden door de Stichting Kunsteducatie Walcheren (KEW) die onder meer een steunfunctie voor  het basisonderwijs vervult. Een van de onderdelen is de samenstelling en coördinatie van de cultuurmenu's voor het primair onderwijs op Walcheren. "Een cultuurmenu is een meerjarige activiteitenprogramma waarbij leerlingen tijdens de acht jaren dat zij op de basisschool zitten, minimaal één keer per jaar in aanraking komen met de zes kunstdisciplines (muziek, dans, film, literatuur, theater en beeldende kunst) en cultureel erfgoed. Jaarlijks nemen bijna alle basisscholen deel aan het cultuurmenu op Walcheren.", meldt de website.

Zeeuws Archief in cultuurmenu

Het Zeeuws Archief neemt in het schooljaar 2012-2013 voor het eerst deel aan het cultuurmenu voor de Middelburgse scholen met een introductieprogramma archief. Het thema is: Burgerlijke Stand.
Het introductieprogramma van het Zeeuws Archief bestaat uit:

1. een voorbereidingsles op school door de docent zelf, aan de hand van de educatieve website Allemaal Op Papier.
Deze website is in 2011 door de gezamenlijke archieven in Nederland ontwikkeld in het kader van het landelijke programma '200 jaar Burgerlijke Stand 1811-2012'. Ik schreef er al eerder over op dit blog.
De leerkracht behandelt klassikaal via het digibord een of meerdere thema's op de website Allemaal Op Papier en maakt daarbij gebruik van de 16 scans van geboorte-, huwelijks- en overlijdensakten uit verschillende regio's in de provincie Zeeland.

2. een archiefles in het Zeeuws Archief. Deze les bestaat uit een bezoek aan het Zeeuws Archief. Daar krijgen de leerlingen een educatieve rondleiding aangeboden door de studiezaal en de depots van het Zeeuws Archief, waarin ruim 17 kilometer archief wordt bewaard.
Tijdens de rondleiding wordt uiteraard aandacht besteed aan de Burgerlijke Stand en de onderwerpen die op de website Allemaal Op Papier staan. En natuurlijk krijgen de leerlingen een aantal bijzondere archiefschatten te zien.

3. een verwerkingsles (facultatief) op school waarin de leerlingen een stamboom en/of een familiewapen kunnen maken.

Ontdekkingsreis door het archief

Een bezoek aan een archief is een ware belevenis. "Als je gaat zoeken in een archief voel je je net een ontdekkingsreiziger", zei een archiefonderzoeker, "Je kunt de meest vreemde, spannende, leuke en onverwachte dingen in een archief ontdekken!" En dát is nu juist wat de educatievrijwilligers graag aan de leerlingen willen laten zien en vertellen. Een reis naar het onbekende waarbij je verrassende ontdekkingen kunt doen!


Educatievrijwilliger worden

Heeft u ervaring in het onderwijs, affiniteit met de doelgroep en houdt u van geschiedenis en archieven? Dan vindt u het misschien leuk om ook educatievrijwilliger te worden bij het Zeeuws Archief! Belangstelling? Stuur dan een e-mail aan educatie@zeeuwsarchief.nl.

Door: Anneke van Waarden-Koets, coördinator educatie & exposities

Solargraphy Zeeuws Archief voorjaar 2012

Solagraphs gemaakt met pinholecamera's

Het Zeeuws Archief heeft ook het afgelopen half jaar weer deelgenomen aan het Zeeuwse solargraphy project van de Middelburgse volkssterrenwacht Philippus Lansbergen.

Jan Koeman van de sterrenwacht verwijderde op de langste dag van het jaar, 21 juni, de twee pinhole-camera's die op 21 december 2011 in de tuin achter het archiefcafé en het Van de Perrehuis waren geplaatst. Een camera aan de reling van het terras en eentje aan de reling van het bordes achter de tuinkamer.

Het resultaat

Jan Koeman scande de foto's en het resultaat was weer bijzonder. Met name de foto die met de gaatjescamera aan de reling van het bordes achter de tuinkamer was gemaakt gaf een heel goed resultaat!

Links de solargraph die gemaakt is met de pinholecamera aan de reling van het terras van het archiefcafé.

Rechts de solargraph die gemaakt is met de pinholecamera aan de reling van het bordes achter de tuinkamer van het Van de Perrehuis.

Belichtingstijd pinholecamera

De belichtingstijd van de solargraphs is een half jaar: van 21 december 2011 tot en met 21 juni 2012. De camera heeft een wijd bereik. Dat is goed te zien op de rechter foto die is gemaakt vanaf het bordes. De pinholecamera's zijn gemaakt van lege drinkblikjes waarin met een speld een minuscuul gaatje is geprikt: de lens. In het blikje is lichtgevoelig fotopapier gestopt. Dat vangt het zonlicht op, dat via de lens (het speldenprikgaatje) naar binnenkomt. Op die manier kun je de baan van de zon langs de hemel vastleggen.

Zonnige tijden

Op de solargraphs kun je zien dat het weer lang niet zo somber was als we ons nu misschien menen te herinneren. In het begin van het jaar scheen de zon volop! Dat is te zien aan de brede witte banen. Ook aan het eind van het halve jaar hebben we toch nog redelijk wat zon gehad. Maar daarvoor was het wat minder, te zien aan de donkere plekken.

Nieuwe pinholecamera's voor het Zeeuws Archief

Natuurlijk doet het Zeeuws Archief ook het komende half jaar weer mee aan het Zeeuwse solargraphy project! Met twee pinholecamera's: eentje op de gebruikelijke plaats aan de reling van het terras achter het archiefcafé, en een camera op een nieuwe plaats: ook aan de reling van het archiefcaféterras, maar dan helemaal aan de andere kant, zodat je een groot gedeelte van de glazen wand op de foto hebt, en nog net de abdijtoren Lange Jan kunt zien.

Spiegeling

We weten uit voorgaande solargraphs dat de ramen van het archiefcafé een bijzonder effect geven vanwege de spiegeling van de zon erin. Door de positie van de nieuwe gaatjescamera komt er veel meer van het archiefcafé op de voorgrond. We zijn heel benieuwd naar het resultaat! Dat wordt onthuld op vrijdag 21 december 2012. Dan is er weer een gratis scanavond bij de volkssterrenwacht. Iedereen die meedoet aan het Zeeuwse solargraphy project kan dan weer met zijn blikjescamera naar de sterrenwacht komen om zijn solargraph te laten scannen.

Blikjes

Uiteraard heeft de volkssterrenwacht drinkblikjes nodig om pinholecamera's van te maken. Het Zeeuws Archief spaart blikjes voor de sterrenwacht. Wil je ook mee sparen? Lever je schoongemaakte en droge drinkblikjes in bij de sterrenwacht aan de Herengracht 52 in Middelburg of bij het Zeeuws Archief. Wij zorgen ervoor dat ze bij de volkssterrenwacht terecht komen!

Solargraphs Zeeuws Archief op Pinterest

Op het Pinterestaccount van het Zeeuws Archief is een digitaal prikbord aangemaakt met daarop verschillende solargraphs van het Zeeuws Archief, die gemaakt zijn van juni 2010 tot en met juni 2012.
Zo kun je snel het resultaat bekijken!

Meer lezen over het Zeeuwse solargraphy project

http://zeeuwsarchief.blogspot.nl/2010/07/solargraphy-experiment-in-de-tuin-van.html
http://zeeuwsarchief.blogspot.nl/2010/10/solargraphy-tuin-zeeuws-archief-eerste.html
http://zeeuwsarchief.blogspot.nl/2010/12/solargraph-onthuld-in-tuin-zeeuws.html
http://zeeuwsarchief.blogspot.nl/2011/12/nieuwe-gaatjescameras-dankzij-zeeuws.html
http://www.lansbergen.net/site/solargraphy-project.html

Door: Anneke van Waarden-Koets, Educatie & Exposities

Internationale Archieven Dag op Twitter

Internationale Archieven Dag 2012
Op zaterdag 9 juni is het Internationale Archieven Dag!
De organisatoren van @AskArchivists en @FollowAnArchive willen deze belangrijke archiefdag niet zomaar voorbij laten gaan.
Om archieven en hun collecties, databases en publieksdiensten in het zonnetje te zetten, hebben ze voor 9 juni een wereldwijd Twitterevenement bedacht: #archday12.

#archday12
Archieven kunnen op die dag hun kennis, servicediensten en collecties extra onder de aandacht brengen. De organisatoren nodigen archiefdiensten uit om op 9 juni hun meest bijzondere documenten, archieven en collecties te delen via Twitter. Natuurlijk kunnen archiefdiensten ook twitteren over de databases en webcontent waarop ze trots zijn, of de mooiste afbeeldingen in de collectie laten zien. Kortom, alles waar archiefdiensten trots op zijn, kan gedeeld worden met de wereld via Twitter!

Zeeuws Archief doet ook mee
Op 9 juni zal het Zeeuws Archief laten zien waar zij trots op is, databases, archieven, speciale documenten, publieksdiensten, noem maar op. Volg @zeeuwsarchief op Twitter en kijk wat wij te bieden hebben!

Wat vindt u bijzonder?
Uiteraard kunt u, als fysiek en/of online onderzoeker en gebruiker van de archieven, die dag ook laten weten wat u bijzonder vindt aan een archief of collectie of aan de diensten die een archief levert. Twitter mee op 9 juni en sluit uw tweet af met de hashtag #archday12. Om mee te kunnen twitteren moet u wel eerst een twitteraccount aanmaken. Hoe dat moet vindt u hier.
We hopen u zaterdag 9 juni op Twitter te ontmoeten om samen met ons Internationale Archieven Dag te vieren!

Aanvulling 11 juni 2012
Bekijk op dit Pinterest board een selectie van de documenten die het Zeeuws Archief op Wereld Archievendag heeft getwitterd.

Anneke van Waarden-Koets, coördinator Educatie & Exposities

Overzicht archiefstukken #loveheritage

Op 14 februari was het Valentijnsdag. Wereldwijd hebben erfgoedinstellingen op die dag laten zien wat ze aan items over liefde in hun collecties hebben. De deelname van erfgoedinstellingen was overweldigend. Ook het Zeeuws Archief deed mee met 12 afbeeldingen uit de archieven en collecties die in de depots worden bewaard. Aan het eind van de dag beloofden we een uitgebreid bronnenoverzicht te publiceren van de archiefstukken die we op Valentijnsdag hebben getwitterd met de hashtag #loveheritage. Dat bronnenoverzicht volgt hieronder.

Valentijnsdag! Laat je eens verrassen. Volg #loveheritage De cupido’s zitten er klaar voor

Datering 1796-1796 / Beschrijving Cupido's. Deel van een serie van 9 bladen met tekenvoorbeelden / Aantal, omvang 1 / Materiaal prent / Afmetingen h. 22 br. 31 / Auteur Bartolozzi, F.; Cipriani, G.B. / Uitgever Fietta & Comp. / Bijzonderheden kopergravure / Collectie Beeld, catalogusnummer HTAM-H-047-VIII

Mag ik een kusje van je stelen? Jonge liefde aan de Zeeuwse kust #loveheritage

Datering 1955-1960 / titel Zeeland, Een Kusje / Beschrijving Een "verliefd stel" in dracht te Domburg / Aantal, omvang 1 / Materiaal prentbriefkaart / Uitgever TJGjr / Locatie Domburg / Collectie Beeld, catalogusnummer 0341-1179

Edel spruitje, Dierbaar Zoontje! Lieve Paultje, Zoetste Kind! #loveheritage

Toegang 424: Archief van de Familie Van der Mandere
Stukken afkomstig van of betreffende Paulus Johan van der Mandere (1779-1824)
Inventarisnummer 34: Gedicht vervaardigd ter gelegenheid van de 1ste verjaardag van Paulus van der Mandere, 1780 . 1 stuk

Een Lauwerkransje

Gevlogten om het Hooft van den Lieven Zuigeling,
Den Weledelen Welgeboren Jongen heer
Den Heere PAULUS JOHAN Van de MANDER.
Bij gelegenheid van Zijn Weledelens EERSTE VERJAARDAG.
Op den 16den Dag van Augustus 1780.

Edel spruitje, Dierbaar Zoontje!
Lieve Paultje! Zoetste Kind!
Ziet Wij vlegten thans een kroontje,
Op uw Jaarstond wel gezind!
Hoor, Hoor uw Dienstboôn vrolijk zingend,
Daar uw Ouders heus en blij,
Dankbaar voor Gods Zegeningen,
Zig Verheugen aan uw zeij!

Dienstbaarheid doet ons Verpligten,
En onz Ziel is blij te moê!
Om voor u een Vaars te dichten,
Eed’le Telg! Hou dit te goê:

Ach! Dat ’s Hemels rijken zegen,
U,Van uw geboorte af aan,
Mag Verzellen op die Wegen,
Die, gij Voors nog heb te gaan!

Groeij Dan op in Deugd en Zeden.
God zij steeds uw Toeverlaat.
Prijkt met Welgemaakte Leden,
Die u strekken tot Sieraad!

Godsvrugt Wijsheid en Vermogen,
Ja, God zelfs wil u Verhogen,
Tot een Parel van de Deugd!
Nimmer moet u Onheil Drukken,
Ramp of smart of bitter Kruis,
Neen; maar ’t mag u steeds gelukken,
Dat Gods gunst Woond in uw huijs!

Leer al vroeg uw Schepper kennen,
’t is Zoo Deftig als een Kind,
Zig met Lust Daar aan Wil Wennen,
Dan Wort het van elk bemind!

Leer uw Dierbaare Ouders Minnen,
Volg hen op het Spoor der Deugd,
Zoo zult gij hun hart gewinnen,
En hen Zijn tot Zielevreugd,

God, Wil u Van Ramp bewaren,
Hij Verlenge uw Levenstijd,
En de Loopbaan uwer Jaren,
Blijft van tegenspoed bevrijd!

Ja:, hij stelle u tot een Zegen,
Voor uwe Ouders en Geslacht,
Doe U wand’len op zijn Wegen
Schenke u Dat zijn Keurvolk Wagt!

Nu Volzalig Albehoeder!
Gun hem Dit Door uw genâ,
Gun Dit Vader Gun Dit Moeder,
Lieve God hier en nâ !

Wilze t’zaam in gunst bewaren,
Vele tijden kloek en Fris,
Tot Zij eens bij D’Engte Scharen,
Juichen Daar het Zaligst is!

Bruidspaar door de erehaag, de toekomst tegemoet #loveheritage

Datering 1930-1935 / Beschrijving Een bruidspaar loopt door een erehaag van mensen met kegels en stokken nadat zij in de echt zijn verbonden in het gemeentehuis te Domburg / Aantal, omvang 1 / Materiaal prentbriefkaart / Locatie Domburg / Collectie Beeld, catalogusnummer 0341-1114

Mejuffrou en seer lieve vriendinne (…) dat wij malkanderens aengesigt weer zullen mogen sien #loveheritage

Toegang 157: Archief van de Familie Schorer
Stukken betreffende en afkomstig van Anna Catharina Schorer (1690-1765), dochter van Wilhelmus en Margaretha van der Poort, 1704-1743
Inventarisnummer 144: Ingekomen brieven en enige minuten van uitgaande brieven van en aan P.G. van den Brande te Rotterdam, Anna Constantina Cau te Delft, Dordrecht en 's-Gravenhage, G.P. van Citters-Broenken, Cornelia van Dam te Middelburg, Anna Elisabeth Hattinga te Sluis, Susanna Surendonk wed. Hoebeeke te Dordrecht, Maria Verpoorten, nicht te Domburg, C. van Vierssen te Leeuwarden, Catharina Elisabeth Winckelman te Leiden, Dordrecht en Johanna van Wijckel wed. Glinstra te Leeuwarden, 1704-1743 . 1 pak
Brief van Catharina Elisabeth Winckelman te Dordrecht aan Anna Catharina Schorer, 28 januari 1710

Ik verlang seer na de tijt dat wij jn zeelant komen die nu seer kort is, en dat wij malkanderens aengesigte weer sullen mogen sien.

Klein boekje over een grote zaak: L’Amour #loveheritage

Toegang 1755: Archief van de Familie Daman
Gedrukte werken.
Inventarisnummer 1994/4 (aanwinstnummer GAM): Miniatuurboekje "L'Amour les couronne", gedrukt in Parijs, z.j.

Stijlvolle bruiloftskaartjes voor bruid en bruidegom Brouwer-Tijssen #loveheritage

Toegang 1753: Archief van de Familie Brouwer
Inventarisnummer 7: Kaartjes met de opschriften 'Bruidegom Hk. Brouwer C. Zn.' en 'Bruid J.J. Tijssen', z.j. (1798). 2 stukken
Hendrik Brouwer (Middelburg, 24 januari 1769 - Middelburg, 24 november 1837) was wijnkoper te Middelburg en huwde in 1798 met Johanna Jacoba Teijssen (1772-1849). Hij schrijft daarover in zijn dagboek (inventarisnummer 1):

Des namiddags zijn met eenige familie, vrienden vrolijk geweest, en onthaald geworden op de kruitmolen de Goude Draak, door neef en nicht Van Hoornbeek.

Verliefd, verloofd, getrouwd, en dan… op huwelijksreis! #loveheritage

Datering 1908-1908 / Titel Groeten uit Domburg / Beschrijving Romantische kaart met een verliefd stel en de afbeelding van een vliegveld met vliegtuigen / Aantal, omvang 1 / Materiaal prentbriefkaart / Collectie Beeld, catalogusnummer 0341-1218

Getrouwheid en liefd’ … in het album amicorum van Amelina Ball #loveheritage

Toegang 1759: Archief van de Familie Ball
Stukken betreffende Abraham Bourgon Crucq en Amelina Barbara Crucq-Ball.
Inventarisnummer 9: Album Amicorum van Amelina Barbara Crucq-Ball, 1847-1854. 1 deeltje
Gedichtje 'Opregtheid' en tekening van J. (Jakobus) Ball in het album amicorum van van zijn zus Amelina Barbara Ball, 25 januari 1847.

Opregtheid

Getrouwheid en Liefd'; met zuiverheid gepaard
Opregtheid nog daarbij maakt hier dit paar vermaard.

Veel geliefde Piet! Uw lieve brief (…) deed mij zoo een onbegrijpelijk groot plaisier #loveheritage

Toegang 157: Archief van de Familie Schorer
Stukken betreffende Mr Pieter Nicolaas Schorer (1794-1869) en Jacoba Susanna Rethaan Macaré (1799-1865), 1810-1873
Inventarisnummer 267 Dagboek van Pieter Nicolaas Schorer als garde d'honneur in Frankrijk en brieven door hem in die tijd ontvangen en door hem aan zijn ouders geschreven, 1813 juli 20-1814 mei 3. 1 pak
Brief van moeder Maria Elisabeth Schorer-Radermacher aan haar zoon Pieter Nicolaas Schorer, 21 januari 1814.

Veel geliefde Piet! Uw lieve brief van den 2 januarij heb ik op zijn tijd den 6 op mijn 52 verjaardag in goede welstand ontfangen deselve deed mij zoo een onbegrijpelijk groot plaisier dat ik het uw met geen pen kan beschrijven (...) daar ik zeer gevoelig en aangedaan over ben als ook over uwe dankbaarheid voor mijne moederlijke liefde en zorg om uwe tijdelijke en eeuwige belangens te behartigen

Vriendschaps-souvenir in het album amicorum van Diederik den Beer Poortugael #loveheritage

Toegang 284: Archief van de Familie Den Beer Poortugael
Stukken betreffende Diederik Jacob den Beer Poortugael (1800-1879), gehuwd met Hermina Clasina Muller (1801-1886)
Inventarisnummer 35: Album amicorum van D.J. den Beer Poortugael, eind 18e- begin 19e eeuw. Met losinliggende aantekeningen . 1 deel
souvenir d'amitie op een lapje stof voor Diederik Jacob den Beer Poortugael, z.j.

… en ze leefden nog lang en gelukkig! Hannes en Sofie trouwen en de Gelaarsde Kat is getuige #loveheritage

Datering 30-08-1930-30-08-1930 / Beschrijving Kinderen verkleed als bruidspaar in het sprookje met de gelaarsde kat verlaten het stadhuis op Koninginnedag tijdens de festiviteiten ter ere van de vijftigste verjaardag van koningin Wilhelmina te Middelburg / Aantal, omvang 1 / Materiaal foto / Locatie Middelburg / Collectie Beeld, catalogusnummer HTAM-A-0266XXXVII

De markies van Carabas maakte een diepe buiging en aanvaardde de eer die de koning hem bewees. En nog diezelfde dag trouwde hij met de prinses. De kat werd een voornaam edelman en joeg voortaan alleen nog maar op muizen voor zijn plezier.
Bron: De Gelaarsde kat

Anneke van Waarden-Koets, Zeeuws Archief - Educatie & Exposities

#loveheritage in Zeeuws Archief

Edel spruitje, Dierbaar Zoontje!
Lieve Paultje! Zoetste Kind!
Ziet Wij vlegten thans een kroontje,
Op uw Jaarstond wel gezind!

Liefde
Zomaar een gedichtje waaruit de enorme liefde van de ouders voor hun zoontje blijkt. Dat gedichtje is gevonden in een archief. En zo is er nog veel meer liefde in archieven te vinden. Want archieven zijn emotie. Liefdesbrieven, huwelijksgedichten, getuigenissen van ware vriendschap, gepassioneerde verhalen over werk en hobby, prachtige handgemaakte kaartjes in een album amicorum, Valentijns-ansichtkaarten, prenten en tekeningen, aandoenlijke briefjes van kinderen aan hun ouders, brieven vol verlangen naar afwezige geliefde familieleden die ver weg wonen, liefdevolle kaartjes van ouders die bezorgd zijn om het welzijn van hun kind. Het is allemaal te vinden in archieven.

Valentijnsdag
Laten we die liefdevolle documenten eens wereldwijd met elkaar delen, dachten de organisatoren van de Twitteractie @AskArchivists. En welke dag is daar het meest geschikt voor? Precies... Valentijnsdag! Op 14 februari 2012 vind dan ook het Twitterevenement #loveheritage plaats. Een wereldwijde activiteit om erfgoedinstellingen de gelegenheid te geven te laten zien wat ze over het thema Liefde in huis hebben.

#loveheritage
Het Twitterevenement #loveheritage is breed opgezet. Alle culturele instellingen worden uitgenodigd aan de Twitteractie deel te nemen: archieven, bibliotheken, musea, etc., Aan de organisatoren van @followalibrary, @followamuseum, @followanarchive en @askacurator is gevraagd mee te doen en de Twitteractie #loveheritage onder de aandacht van hun volgers te brengen.

Aandacht voor collecties
Als culturele instellingen items die op welke manier dan ook met liefde te maken hebben uit hun collecties tonen, kunnen ze aan hun volgers laten zien wat ze over dit specifieke onderwerp in huis hebben. Op die manier kunnen culturele instellingen ook weer aandacht genereren voor hun erfgoedcollecties.

Het Zeeuws Archief doet ook mee met #loveheritage op Valentijnsdag
Wil je weten wat het Zeeuws Archief aan liefdevolle documenten in haar collecties heeft? Volg dan de Twitteraccount @zeeuwsarchief en laat je verrassen op Valentijnsdag!

Hoe kunnen erfgoedinstellingen meedoen?
Allereerst is het noodzakelijk om een Twitteraccount aan te maken. Hoe dat moet staat hier. Je kunt als erfgoedinstelling items uit je collecties tonen via Flickr, Picasa, YouTube, Facebook, noem maar op. Vervolgens verstuur je een tweet met een verwijzing naar de vindplaats van de items met toevoeging van de hashtag #loveheritage. Op die manier laat je aan je volgers zien wat je over het thema Liefde in huis hebt. Wie wil meedoen op 14 februari 2012, kan de naam van zijn instelling en de Twittergegevens invullen in het reactieveld van de blogpost over #loveheritage op het weblog van AskArchivists.

Hoe kan het publiek meedoen?
Als je al een Twitteraccount hebt kun je een stream #loveheritage aanmaken en op die manier zien wat erfgoedinstellingen over de hele wereld in huis hebben over het thema Liefde. Heb je geen Twitteraccount en wil je die ook niet aanmaken, geen nood. Ga naar Twittersearch en vul daar in: #loveheritage. Dan krijg je alle tweets te zien die de hashtag (trefwoord met een # ervoor) #loveheritage bevatten. Je kunt ook de Twitterfountain #loveheritage op de homepage van Archief 2.0 bekijken.

Laat je verrassen door wereldwijde Liefde in erfgoedinstellingen op Valentijnsdag
De organisatoren van het Twitterevenement #loveheritage, Charlotte Jensen (Nationaal Museum en Nationaal Archief Kopenhagen, Denemarken) en Anneke van Waarden-Koets (Zeeuws Archief Middelburg, Nederland) hopen dat veel erfgoedinstellingen over de hele wereld aan #loveheritage meedoen en dat veel mensen kunnen genieten van al dat prachtige erfgoed rondom het thema Liefde.

Door: Anneke van Waarden-Koets, educatie & exposities Zeeuws Archief

Allemaal Op Papier

Burgerlijke stand 200 jaar
In 2011 bestaat de burgerlijke stand 200 jaar. In heel Nederland zijn dit jaar activiteiten georganiseerd om dit te vieren, ook in het Zeeuws Archief.
Op het gebied van archiefeducatie hebben archieven in Nederland een website voor scholieren gemaakt: Allemaal Op Papier.

Allemaal Op Papier
Je hele leven staat beschreven in officiële documenten. Als je geboren wordt, als je trouwt en als je overlijdt, wordt dat bijgehouden in de registers van de burgerlijke stand. In Nederland is dat voor iedereen verplicht. Twee eeuwen geleden, toen de burgerlijke stand werd ingevoerd, waren er geen computers om alle gegevens over geboorte, huwelijk, echtscheiding en overlijden op te slaan. Dat gebeurde allemaal op papier. Op de website Allemaal Op Papier kunnen leerlingen alles over de burgerlijke stand te weten komen. Ze kunnen ontdekken, leren en bronnenonderzoek doen.

Akten van de burgerlijke stand
De website Allemaal Op Papier gaat vooral over de akten van de burgerlijke stand. Deze akten werden per jaar in registers genoteerd door de ambtenaar van de burgerlijke stand en bewaard in het gemeentehuis. Na verloop van tijd werden de registers van de burgerlijke stand overgebracht naar archiefdiensten. Daar kunnen mensen die bijvoorbeeld hun familiegeschiedenis uitzoeken, de akten raadplegen.

Allemaal op internet
Tegenwoordig worden bij de burgerlijke stand in het gemeentehuis alle gegevens over geboorte, huwelijk, echtscheiding en overlijden via de computer gemaakt en digitaal opgeslagen. De meeste archiefdiensten hebben de gegevens uit de oude registers van de burgerlijke stand die ze bewaren, op microfilms en microfiches gezet. Later hebben ze de gegevens uit de akten van de burgerlijke stand gedigitaliseerd. Alle gedigitaliseerde gegevens over geboorte, huwelijk, echtscheiding en overlijden zijn te vinden in verschillende personendatabases. De gegevens uit Zeeuwse akten van de burgerlijke stand kun je vinden in de database Zeeuwen Gezocht. Daarin kun je heel gemakkelijk op achternaam zoeken naar informatie die je nodig hebt om je familiegeschiedenis uit te zoeken.

Ontdekken en leren
Op de website Allemaal Op Papier kunnen scholieren van alles over de burgerlijke stand ontdekken en leren hoe ze in deze belangrijke bronnen onderzoek kunnen doen. De burgerlijke stand is ingesteld in de Franse Tijd. Alle achternamen werden vastgelegd in registers van naamsaanneming. De meeste mensen hadden 200 jaar geleden al een vaste achternaam, en degenen die dat niet hadden namen er een aan. In de akten van de burgerlijke stand kun je veel gegevens vinden die belangrijk zijn als je je familiegeschiedenis, je stamboom, gaat uitzoeken. Behalve namen, vind je leeftijden, woonplaatsen, beroepen en gegevens over naaste familieleden. Over al deze onderwerpen uit de akten van de burgerlijke stand is informatie te vinden op de website Allemaal Op Papier. Daarbij zijn vragen en opdrachten gemaakt, zodat leerlingen actief met de informatie uit de bronnen aan de slag kunnen gaan om zo hun onderzoeksvaardigheden te vergroten.

Voor wie en waarom Allemaal Op Papier?
De website is ontwikkeld voor de bovenbouw van het primair onderwijs en de eerste klas van het voortgezet onderwijs. Dit onderwijsproject sluit aan bij de kerndoelen over bevordering van burgerschapsparticipatie en het werken met historische bronnen. Door het op een overzichtelijke manier beschikbaar stellen van archiefmateriaal wordt de toegankelijkheid van historische bronnen voor de bovenbouw van het primair onderwijs en eerste klas van het voortgezet onderwijs vergroot. Dit programma sluit aan bij de landelijke canon Entoen.nu / Franse Tijd. De toelichting voor docenten geeft meer informatie over de verschillende toepassingen van de website. Het onderwijsproject is een initiatief van de landelijke groep ArchiefEducatie 2.0, waarvan het Zeeuws Archief ook deel uitmaakt. De website werd ontworpen door bureau onWijs. Meer informatie over de ontwikkeling van de website is hier te vinden.

Allemaal Op Papier in Zeeland
Op de pagina Zeeland vind je vier geboorteakten van onder meer beroemde Zeeuwen, vier huwelijks- of echtscheidingsakten, en vier overlijdensakten. Het zijn akten uit alle regio's, zodat alle scholen uit Zeeland akten uit hun omgeving kunnen vinden.
In de eerste helft van 2012 kunnen de lessen over de burgerlijke stand en stamboomonderzoek gecombineerd worden met een bezoek aan de tentoonstelling Akten van Lief & Leed - 200 jaar Burgerlijke Stand, die in het Zeeuws Archief te zien is. Voor meer informatie hierover kan contact opgenomen worden met Educatie & Exposities van het Zeeuws Archief, via e-mail educatie@zeeuwsarchief.nl.


Door: Anneke van Waarden-Koets, Educatie & Exposities